Nieuwsbrief acupunctuur en menopauze
De Menopauze: De bijwerkingen van Hormonale Suppletie Therapie en de alternatieve benadering (Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde)
Uit een grootscheeps onderzoek (Het WHI,‘The Women’s Health Initiative’ ) verricht in de Verenigde Staten is gebleken dat hormonale suppletietherapie (HST) bij langdurig gebruik zou kunnen leiden tot een ondermijning van de gezondheid van vrouwen tijdens en na de menopauze. Positieve effecten van HST waren veelal ontleend aan observationeel onderzoek. Met het beschikbaar komen van resultaten uit gerandomiseerd onderzoek worden deze positieve effecten niet bevestigd. De hormonen oestrogeen en progesteron zijn namelijk niet de wondermiddelen waarvoor zij lange tijd gehouden zijn. Er zitten grotere risico’s aan HST dan aanvankelijk gedacht werd. HST blijft een effectieve therapie voor overgangsklachten zoals nachtelijk zweten, opvliegers en stemmingswisselingen. Bij langdurig gebruik echter (langer dan vier jaar), stijgt het risico op het verkrijgen van borstkanker (ca. 26 %), hart en vaatziekten (ca. 23 %) en beroertes (ca. 33 %) aanzienlijk.
Decennialang hebben vele vrouwen hormoonsuppletie gebruikt in de veronderstelling dat zij zo hun jeugd en goede gezondheid zouden behouden; hun huid bleef jong, hart en vaatziekten werden voorkomen, het was goed voor de botten en het voorkomt mogelijk dementie en de ziekte van Alzheimer. Ook vrouwen die in de overgang kwamen en geen klachten ontwikkelden, kregen HST voorgeschreven omdat dit goed zou zijn voor hun algemene welzijn, het beendergestel, darmkanker en het hart. Meer dan 40 % van de vrouwen in de VS begint HST te gebruiken als ze in de menopauze komen en gaan hiermee door als ze in de zeventig en tachtig zijn. Helaas is uit recent onderzoek gebleken dat de enorme bijwerkingen een gevaar vormen voor de gezondheid. Een toename van hart en vaatziekten en borstkanker behoren tot de risico’s. Vrouwen in het bezit van hun baarmoeder hebben zelfs een dramatisch verhoogd risico op baarmoederhalskanker. Het feit dat vrouwen te horen kregen dat ze door het gebruik van oestrogeen en progesteron zijn beschermd tegen gevaren van een hart- en herseninfarct blijkt ronduit niet waar.
Het WHI (The Women’s Health Initiative) begonnen in 1991 door het National Institutes of Health in de VS, is een van de grootste vrouwenstudies in de geschiedenis. Meer dan 16.000 vrouwen tussen de 50 en de 79 jaar werden bijeengebracht voor een aantal onderzoeken betreffende borstkanker, hart en vaatziekten, darmkanker en osteoporose. Dankzij de zeer goede opzet van haar onderzoekmethodes staat het WHI in de VS in hoog aanzien en worden de onderzoeksresultaten door de meeste huisartsen als leidraad gebruikt. De uiteindelijke resultaten werden pas in 2005 verwacht, maar een gedeelte van het onderzoek was zo opzienbarend dat dit in juli 2002 werd gepubliceerd. De vrouwen die hadden deelgenomen aan het onderzoek namen hormoonpreparaten in die bestonden uit oestrogeen en progesteron. Wetenschappers concludeerden dat de risico’s van het gebruik van hormonale suppletietherapie groter waren dan de voordelen ervan. Ondanks het feit dat HST geschikt kan zijn voor kortere behandelingen bij grote menopauze klachten, kunnen vrouwen niet verwachten dat het ze langdurig beschermd zijn tegen ouderdomsklachten en ziekten.
Resultaten van diverse onderzoeken naar de werkzaamheid van Acupunctuur bij vrouwen in de Menopauze
Acupunctuur bij overgangsklachten (Universiteit van Linkoping, Zweden)
24 gezonde vrouwen met natuurlijke overgangsklachten zoals opvliegers, deden mee aan het onderzoek en werden steekproefsgewijs verdeeld over twee groepen. Een groep ontving een behandeling met electro-acupunctuur (EA) en de andere groep ontving placebo-acupunctuur. De behandeling werd in zijn totaliteit over een periode van acht weken gegeven. De eerste twee weken twee keer per week en daarna een keer in de week zes weken lang. Het aantal opvliegers nam aanzienlijk af, bij 50 % van beide groepen en in de EA groep bleef het stabiel, maar in de placebo groep nam het wederom toe na drie maanden. Andere somatische klachten daalden slechts in de EA groep.
Acupunctuur bij overgangsklachten en hoge bloeddruk (Medische polikliniek Universiteit Bonn)
Een steekproefsgewijze enkelblind placebogecontroleerd onderzoek met 10 patiënten met overgangsklachten, die gepaard gaan met een hoge bloeddruk overgangsklachten goed helpen. De resultaten van dit onderzoek waren als volgt: De hoge bloeddruk werd noch door placebo noch door echte acupunctuur veranderd. De overgangsklachten verbeterden echter aanzienlijk bij echte acupunctuur en niet bij placebo acupunctuur. Conclusie: Acupunctuur is effectief bij overgangsklachten en bij hoge bloeddruk, maar deze klachten zijn niet tegelijkertijd te behandelen.
De effectiviteit van Acupunctuur bij vrouwen met overgangsklachten leidend aan borstkanker (Universiteit van L’Aquila, Italië)
15 patiënten die tamoxifen gebruikten deden mee aan een onderzoek om de effectiviteit en veiligheid van het gebruik van acupunctuur te testen. Angsten, depressies, somatische en vasomotorische symptomen verbeterden door de behandeling. Het libido bleef onveranderd. Acupunctuur bleek een veilige methode te zijn voor vrouwen met overgangsklachten die hadden geleden aan borstkanker en tamoxifen gebruikten.
De effectiviteit van acupunctuur op de kwaliteit van het leven en de afscheiding van hormonen ten tijde van de menopauze (Academisch Ziekenhuis Génève, Zwitserland)
De meerderheid van vrouwen in de overgang is onderhevig aan klachten. 11 vrouwen met overgangsklachten deden mee aan een onderzoek. Acupunctuur verbeterde menopausale vasomotorische symptomen en fysieke symptomen. Psychosociale en seksuele symptomen bleven onveranderd. Acupunctuur had ook geen invloed op de uitscheiding van hormonen. Conclusie: Acupunctuur heeft invloed op vasomotorische en fysieke klachten van menopausale vrouwen over een periode van drie maanden na de laatste behandeling.
Algemene conclusie
Acupunctuur en traditionele Chinese geneeswijze in het algemeen zijn een goede alternatieve behandelmethode voor vrouwen die geen hormonale suppletietherapie wensen of kunnen ondergaan.
Bronnen:
Women’s Health Initiative Investigators. Risks and benefits of estrogen plus progestin in healthy postmenopausal women: principal results from the women’s health initiative randomized controlled trial. Journal of the American Medical Association 2002; 288:321-333.
Wyon Y, Lindgren R, Hammar M, Lundeberg T. Acupuncture against climacteric disorders? Lower number of symptoms after menopause. Lakartidningen 1994;91(23):2318-2322.
Kraft K, Coulon S. Effect of a standardized acupuncture treatment on complains, blood pressure and serumlipids of hypertensive, postmenopausal women, a randomised, controlled clinical study. Forsch Komplementarmed 1999;6(2):74-79.
Dong H, Ludicke F, Comte I, et al. An exploratory pilot of acupuncture on the quality of life and reproductive hormone secretion in menopausal women. Journal of Alternative and Complementary Medicine 2001;7(6): 651-658.
Porzio G, Trapasso T, Martelli S, et al. Acupuncture in the treatment of menopause-related symptoms in women taking tamoxifen. Tumori 2002;88(2): 128-130.